ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ
ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ
੧੩ਵੀਂ ਤੋਂ ੧੭ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਗਤੀ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। ਵੰਡ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਹੀਣ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੰਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ੧੪੬੯ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਪਟਨ ਵਿਚ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ੧੩ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਉਥੇ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਵੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ' ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਮਾਵੇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਤਨ ਇਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਏਕੀਕਰਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸੁਆਰਦਾ ਹੈ।

‘ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਭਾਸ਼ੀ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਬਭੌਮ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ, ਭਗਤ ਰਾਮਾਨੰਦ, ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ, ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ, ਭਗਤ ਜੈਦੇਵ, ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ, ਭਗਤ ਸਧਨਾ, ਭਗਤ ਸੈਣ, ਭਗਤ ਪੀਪਾ, ਭਗਤ ਧੰਨਾ, ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ, ਭਗਤ ਪਰਮਾਨੰਦ, ਭਗਤ ਭੀਖਨ, ਭਗਤ ਬੇਣੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਦੇ ੧,੬੫੬ ਸਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਪਕਾਤਮਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਨਵਰੀ ੨੦੨੩ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਪੰਜ-ਸਾਲਾ ਪਹਿਲ ਦਸੰਬਰ ੨੦੨੭ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ੨੪-ਐਪੀਸੋਡ ਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਡੌਕਯੂਮੈਂਟਰੀ ਲੜੀ, 'ਸੈਨਤ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪੈਂਡਿਆਂ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਛਾਪ', ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੋਂ ਉਭਰੀ। ਉਸ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ: ਪਹਿਲੀ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਨੁਵਾਦ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹਨ; ਅਤੇ ਦੂਜੀ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਗਏ ਸਾਰੇ ਸਬਦਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ‘ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ’ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਹੁਭਾਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਅਭਿਲੇਖਾਗਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਡੂੰਘੀ ਰੂਪਕਾਤਮਕ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਹੋਰ ਸੁਲਭ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪੀੜ੍ਹੀਗਤ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਜਿਗਿਆਸੂਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੂਰਨ ਆਡੀਓ-ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਅਭਿਲੇਖਾਗਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਚਰਣ, ਜੋ ੨੦੨੭ ਤੋਂ ੨੦੩੨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੋਜਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ੪,੩੦੦+ ਸਬਦਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ, ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੱਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਧੂ ਰਚਨਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਡੈਸਕਟਾਪ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸਰਚ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੀੜ੍ਹੀਗਤ ਖੋਜ ਇੰਜਣ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਭਾਸ਼ੀ ਰੂਪਕਾਤਮਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤਮਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਲੇਖਕ-ਆਧਾਰਿਤ ਜੀਵਨ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਖੋਜ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸਿੱਖਿਆਤਮਕ ਸਰੋਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਿੰਤਨ, ਅਧਿਐਨ, ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਵੇ।
ਵਿਰਾਸਤ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਜ ਕੇਵਲ ਉਹਨਾਂ ਸਮੁਦਾਇਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਰੰਤਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਅਮੂਰਤ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖੀ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਅਰਥਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣ, ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲ ਜੁੜਾਵ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ-ਨਿਰਮਾਣ ਪਹਿਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿਓ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨਾਲ ਕਰੋ
'ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ' ਵੀਡੀਓ ਇੱਕ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

