ਭਗਤ ਭੀਖਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਿਕ ਸੰਦੇਸ਼
ਭਗਤ ਭੀਖਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਕੋਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ੧੪੮੩ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਭਗਤੀ’ ਅਤੇ ‘ਸੂਫ਼ੀ’ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਬੇਮਾਅਨਾ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ। ਭੀਖਨ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤਾਲਿਬ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਗਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਜੀਵਨੀ ਬੂਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤ ਭੀਖਨ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ੨ ਸਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ਸਬਦਾਂ ਦੀ ਆਡੀਓ ਪਲੇਲਿਸਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ।
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪਕ ਸੰਦੇਸ਼
ਭਗਤ ਭੀਖਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਪਕਾਤਮਕ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੰਗੀਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ
ਭਗਤ ਭੀਖਨ - ਸਬਦ ੧
ਨੈਨਹੁ ਨੀਰੁ ਬਹੈ ਤਨੁ ਖੀਨਾ ਭਏ ਕੇਸ ਦੁਧ ਵਾਨੀ ॥
ਰਾਗੁ ਸੋਰਠਿ, ਭਗਤ ਭੀਖਨ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ੬੫੯
ਭਗਤ ਭੀਖਨ - ਸਬਦ ੨
ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਨਿਰਮੋਲਕੁ ਪੁੰਨਿ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ॥
ਰਾਗੁ ਸੋਰਠਿ, ਭਗਤ ਭੀਖਨ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ, ੬੫੯